Chrapowo, Brzeziny, Karsko

               

 

        

Interesującym zagadnieniem pozostaje odrębny typ dekoracji szczytu wschodniego kościoła w Chrapowie –  w najwyższej części znajduje się płycina w kształcie krzyża. Krzyż ten ma formę prostego krzyża łacińskiego, a przykłady tego typu dekoracji występują na Pomorzu Zachodnim. Rzeczą znamienną, że we wszystkich kościołach, tak na Pomorzu Zachodnim jak i poza nim, w których występuje dekoracja o motywie krzyża, jest posługiwanie się cegłą. W cały szczyt wykonany jest z cegły, mimo, że ściany są z granitu, cegła użyta jest do obramienia płycin/ wnęk/ blend.  Terenem, gdzie motyw krzyża w szczycie wschodnim występuje bardzo wcześnie, niezmiernie licznie i w bogatych wariantach jest Meklemburgia. Ta forma dekoracji, właściwa architekturze ceglanej została przeniesiona do budowli granitowych i powstała zapewne w Meklemburgii, gdyż tam ten rodzaj budownictwa jest bardzo wcześnie stosowany. Przykładem wcześniejszych dekoracji może być szczyt wschodni fundowanego w 1219 r. kościoła cysterek w Neukloster. Ich wczesność w kościołach Meklemburgii świadczy, że stamtąd została ona przeniesiona na teren Pomorza Zachodniego.

         Cysterski ślad                                                                                                                                     Należy również wspomnieć, że Chrapowo zostało włączone w 2015 r. w Ogólnopolski Szlak Cysterski – Pętla Zachodniopomorska. Cystersi na Pomorzu Zachodnim i w tzw. Nowej Marchii do końca XVI w. pełnili istotną rolę, duchową i kulturotwórczą, na tym obszarze. Powstało wiele opactw męskich i żeńskich,  w Kołbaczu i w Bierzwniku, w Marianowie, w Cedyni i w Pełczycach. „Cysterski ślad” pozostał i wciąż trwa w architekturze jako znak wiary szarych mnichów. Każde takie miejsce jest punktem na mapie misternej sieci powiązań z klasztorami macierzystymi całej Europy. Jednocześnie każde cysterskie miejsce jest samo w sobie ośrodkiem, z którego rozchodzą się różne szlaki wydobywające ze współczesnego krajobrazu bogactwo duchowej i materialnej przeszłości.

 

 

Brzeziny 

kościół p.w. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny z 1756 r. w Brzezinach znajduje się w centrum wsi, lokowanej w średniowieczu, w XIII w. Wybudowany na planie prostokąta z wieżą i z małą kruchtą z boku nawy. Pierwotnie wykonano go jako konstrukcję szachulcową wypełnioną cegłą. W 1967 r. został przebudowany i otynkowany, usunięto drewniany szkielet i wymieniono go na mur.  W 1993r. na elewacji kościoła umieszczono deski imitujące pierwotną konstrukcję. Całość pokryta jest dachem z dachówką. Kościelna wieża ma 15 m wysokości, w dolnej części jest szachulcowa, wyżej drewniana, zwieńcza ją dach czterospadowy.  W wieży znajduje się dzwon z 1754 r. We wnętrzu świątyni znajduję się cenny ołtarz – neorenesansowy tryptyk z pocz. XX w. Został on podarowany dla parafii przez ks. Jana Abramskiego z Choszczna. Centralnie przedstawia on scenę nawiedzenia św. Elżbiety przez Maryję Pannę. Po bokach znajdują się wizerunki św. Stanisława Kostki i św. Kazimierza Królewicza. Okienne witraże zaprojektował w 1974 Wiktor Ostrzołek.   Poświęcenie kościoła jako świątyni katolickiej miało miejsce dnia 23.III.1946 r. Należał wówczas do parafii Breń, od 1957 był w Parafii Zieleniewo, a od 07.01.1985 był już kościołem samodzielnej parafii w Brzezinach.

Tekst na podst. UM Drawno; fot. B. Abramowicz

 

 

Karsko – pow. myśliborski   Kościół rzym.-kat., obecnie filialny, p.w. św. Antoniego, wzniesiony został przez cystersów z Kołbacza.  Wieś o średniowiecznym rodowodzie, założona w XIII w. jako własność cystersów z opactwa w Kołbaczu. Posiada cenny zabytek sakralny. Pierwotnie wieś stanowiła grangię opactwa cystersów w Kołbaczu ( wzmianka źródłowa w rocznikach Kołbackich, Annales Colbaciensis, I,  str. 487, gdzie w 1325r. rycerz, niejaki v. Curictov rabuje grangię ). Po kasacie zakonu ( ok. 1536 r.) dobra ziemskie przeszły na własność państwa.  Karsko, leżące w Nowej Marchii, zostało wcielone do ziem margrabiego Jana z Kostrzynia i stało się siedzibą domeny poklasztornej.  Świątynia była kilkakrotnie przebudowywana, po wojnie 30-letniej i w XVIII w. Wiek XIX  przyniósł  gruntowną przebudowę w stylu neogotyckim. Dobudowano wieżę i ścianę wschodnią.  Kościół usytuowany na lekkim wzniesieniu, w centrum nawsia, jest orientowany i ogrodzony murem. Pierwotne XIII-wieczne  mury obwodowe wzniesione z ciosów granitowych i cegły. W ścianie południowej widoczny zamurowany portal ostrołukowy z XIII.w. Jest to prosta budowla salowa na rzucie prostokąta, jednoprzestrzenna, bez chóru i bez wieży zachodniej. Wewnątrz świątynia jest przekryta belkowanym, drewnianym stropem pułapowym.  Datowanie: staranna faktura murów z kwader o regularnym układzie w poziomych warstwach wskazuje na wiek XIII, prawdopodobnie na drugą jego połowę jako datę jego powstania. Z wyposażenia zachował się drewniany, polichromowany ołtarz główny z XVIII w., balustrada empory organowej z XIX w., i chrzcielnica z XIX w.